Genel

Azodikarbonamid (ADC / Profor) Nedir? Özellikleri, Kullanım Alanları ve Endüstrideki Rolü

Sanayiden tarıma, kozmetikten otomotive kadar birçok sektörde kullanılan bu inorganik hammadde, modern üretimin temel bileşenlerinden biridir. Aker Kimya olarak, geniş ürün portföyümüzle Ar-Ge çalışmalarından seri üretime kadar tüm süreçlerde güvenilir tedarik çözümleri sunuyoruz. 1 kg’dan tonajlı alımlara kadar, yüksek kalite standartlarıyla Türkiye genelinde hizmet vermekteyiz.

Azodikarbonamid (ADC), C₂H₄N₄O₂ moleküler formülüne sahip, endüstride yaygın olarak kullanılan bir kimyasal köpürtme maddesidir. Piyasada AC köpürtme maddesi, ADC blowing agent veya Profor adıyla da bilinir. Özellikle plastik ve kauçuk sektöründe, polimerlere gözenekli ve süngerimsi yapı kazandırmak amacıyla tercih edilir.

Endüstriyel üretimi; hidrazin sülfat ile ürenin yoğunlaştırma reaksiyonu ve ardından sodyum hipoklorit (NaOCl) ile oksidasyon aşamalarını içerir. Termal ayrışma sırasında azot başta olmak üzere çeşitli gazlar açığa çıkararak polimer matris içinde kontrollü hücre yapısı oluşturur.

Bu özelliği nedeniyle özellikle EVA, PE ve PVC bazlı ürünlerde yoğun şekilde kullanılır ve halk arasında “yoga matı kimyasalı” olarak da anılır.


Azodikarbonamid’in Fiziksel Özellikleri

Görünüm ve Yapı

  • Sarı – turuncu kristal toz
  • Kokusuz
  • Toksik değildir (ancak toz inhalasyonu risklidir)

Termal Davranış

Azodikarbonamid yaklaşık 220–225 °C aralığında erime yerine ayrışma gösterir. Termal ayrışma sırasında:

  • Nitrojen (N₂)
  • Karbon monoksit (CO)
  • Karbon dioksit (CO₂)

gibi gazlar açığa çıkar. Bu gaz çıkışı, plastik ve elastomerlerde gözenekli yapı oluşmasını sağlar.


Teknik Özellikleri

Kimyasal Bilgiler

  • CAS Numarası: 123-77-3
  • EC Numarası: 204-650-8
  • Kimyasal Formül: C₂H₄N₄O₂
  • Kimyasal İsimleri: Azodikarbonamid, Azobisformamid, Diazenedikarboksamid
  • Saflık: %98
  • Molar Kütle: 116.08 g/mol

Fiziksel ve Termodinamik Değerler

  • Erime Noktası: 220–225 °C (ayrışma)
  • Yoğunluk: 1.65 g/cm³
  • Kırılma İndeksi: 1.762
  • Çözünürlük:
    • Sıcak suda ve alkalide çözünür
    • Benzin, alkol, benzen ve piridinde çözünmez

Moleküler Yapı Verileri

  • Molar Kırılma İndeksi: 23.39
  • Molar Hacim: 61.9 cm³/mol
  • İzotonik Özgül Hacim (90.2K): 196.7
  • Yüzey Gerilimi: 101,7 dyne/cm
  • Polarize Edilebilirlik: 9,27 (10²⁴ cm³)

Bu değerler, ADC’nin özellikle polimer matris içerisindeki dağılım performansını ve gaz oluşum karakteristiğini belirleyen önemli parametrelerdir.


Azodikarbonamid (ADC) Kullanım Alanları

Azodikarbonamid, çok geniş bir endüstriyel uygulama yelpazesine sahiptir.

1. Plastik ve Polimer Endüstrisi

ADC en yaygın olarak aşağıdaki polimerlerde gözenek oluşturucu (blowing agent) olarak kullanılır:

  • Polivinil klorür (PVC)
  • Polietilen (PE)
  • Polistiren (PS)
  • Polipropilen (PP)
  • ABS reçinesi
  • EVA (Etilen Vinil Asetat)

Köpük yapı oluşturarak ürünün:

  • Hafifliğini artırır
  • Elastikiyet kazandırır
  • Isı ve ses yalıtım performansını iyileştirir

Yoga matı, kauçuk taban, pencere contası, yer paspası ve oyuncak üretiminde yaygın şekilde tercih edilir.


2. Sentetik Deri ve Kauçuk

Sentetik deri üretiminde saf veya modifiye formda kullanılabilir. Süngerimsi yapı sayesinde yüzey esnekliği ve konfor artırılır. Kauçuk taban üretiminde hacim kazandırıcı rol oynar.


3. Plastik Üretim Teknikleri

Azodikarbonamid aşağıdaki üretim proseslerinde kullanılır:

  • Enjeksiyonlu kalıplama
  • Döner kalıplama
  • Kaplama uygulamaları
  • Perdahlama
  • Sulu çamur sistemleri

Bu proseslerde homojen hücre yapısı elde edilmesine katkı sağlar.


4. Motor Yağı Katkısı

Bazı formülasyonlarda katkı maddesi olarak yer alabilir. Ancak bu kullanım daha sınırlıdır.


5. Gıda Endüstrisi

Azodikarbonamid, buğday ununda un işleme maddesi olarak kullanılmıştır. Hamurun mukavemetini ve elastikiyetini artırabilir. Ancak solunum hassasiyeti ve alerjik astım riskleri nedeniyle bazı ülkelerde kullanımı sınırlandırılmış veya yasaklanmıştır.


Güvenlik ve Risk Bilgileri

Azodikarbonamid endüstriyel ölçekte güvenli şekilde kullanılabilse de belirli riskler içerir.

Sağlık Riskleri

  • Solunması hassasiyete neden olabilir.
  • Toz formda inhalasyon, solunum yolu irritasyonuna yol açabilir.
  • Alerjik astımı tetikleyebilir.

Fiziksel Riskler

  • Kapalı ortamda ısıtıldığında basınç artışı nedeniyle patlama riski oluşabilir.

Çevresel Riskler

  • Su ortamlarında kirliliğe neden olabilir.
  • Kontrollü atık yönetimi gerektirir.

Bu nedenle üretim ve depolama sırasında uygun havalandırma, kişisel koruyucu ekipman ve çevre güvenliği önlemleri alınmalıdır.


Ambalaj ve Depolama

Ambalaj Seçenekleri

  • 1 kg
  • 5 kg
  • 25 kg torbalar

Depolama Koşulları

  • Serin ve kuru ortamda muhafaza edilmelidir.
  • Nemden uzak tutulmalıdır.
  • Kapalı ambalajda saklanmalıdır.
  • Isı kaynaklarından uzak depolanmalıdır.

Sonuç

Azodikarbonamid (ADC), plastik ve polimer endüstrisinin en önemli köpürtme ajanlarından biridir. Termal ayrışma ile gaz üretme kapasitesi sayesinde EVA, PVC ve PE gibi malzemelerde hafif, esnek ve süngerimsi yapı oluşturur. Bununla birlikte, sağlık ve çevre güvenliği açısından dikkatli kullanım gerektirir. Doğru proses kontrolü ve uygun depolama koşulları ile yüksek performans sağlayan, ekonomik ve etkili bir endüstriyel katkı maddesidir.


İhtiyacınız Olan Miktarda Ürün İçin Bizimle İletişime Geçin!

Ar-Ge çalışmalarınız için küçük paketlerde veya endüstriyel üretiminiz için tonajlı alımlarda en uygun fiyat ve teknik destek için www.akerkimya.com adresini ziyaret edebilir veya satış temsilcilerimizle görüşebilirsiniz.

📞 (0212) 908 00 57(0212) 594 81 34

Bir yanıt yazın

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir